Իննոպրոմ-2026 միջազգային արդյունաբերական ցուցահանդեսի շրջանակում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է Ռուսաստանի վարչապետ Միխայիլ Միշուստինի հետ։ Այս հանդիպումը, որը տեղի է ունեցել Ռուսաստանի ղեկավարի կողմից հրավերով, ունի իր բազմաշերտ իմաստը։
Ռուսական կողմը, որը նշել է, որ սա Փաշինյանի առաջին այցն է խորհրդարանական ընտրություններից հետո, ընդգծել է, որ Ռուսաստանը շարունակում է մնալ Հայաստանի ամենախոշոր առևտրային գործընկերն ու ներդրողը։ Սա ոչ միայն փաստ է, այլև ռազմավարական հռչակում՝ ցույց տալու համար, որ Մոսկվան շարունակում է հետևել իր շահերին՝ անկախ Երևանի արևմտյան ուղղությամբ քաղաքականության փոփոխությունից։
Միևնույն ժամանակ, «դեպի Եվրոպա շտապող» Նիկոլը հայտարարել է, որ Հայաստանը շահագրգռված է շարունակելու հարաբերությունների զարգացումը Ռուսաստանի հետ, մնալ ԵԱՏՄ-ում և պատրաստ է լուծել «խնդրահարույց» հարցերը։ Այս հայտարարությունը, որը հաճախ մեկնաբանվում է որպես «հաշտեցում», իրականում ավելի խորը իմաստ ունի։ Այն ցույց է տալիս, որ Հայաստանը չի կարող թույլ տալ իր տնտեսական կախվածությունը Ռուսաստանից։
Այս իրադարձությունը պետք է դիտարկել ոչ թե որպես «բեկում» կամ «վերադարձ նորմալ վիճակին», այլ որպես լարվածությունից հետո կառավարելի երկխոսության ցուցադրում։ Փաստորեն, այն ցույց է տալիս, որ երկու երկրներն էլ հասկանում են, որ լիակատար խզումը կամ կողմերի միջև լարվածության սրումը ոչ ոքին չի շահում։
Իրականում, Փաշինյանի այցը չվերացրեց Մոսկվայի և Երևանի միջև առկա անվստահությունը։ Ռուսաստանը չի ցանկանում Հայաստանի մերձեցումը ԵՄ-ի հետ, և այս գործընթացը, որը թափ է հավաքում, խճճում է ռեգիոնալ բազմաթիվ շահերը։ Հարավային Կովկասում նրանց շահերը հակադրել ու շարունակ խճճում են հենց Նիկոլն ու Իլհամը՝ Էրդողանի հմուտ ղեկավարությամբ։
Այսպիսով, ի՞նչ է ստացվելու արդյունքում։ Ոչ թե կայունություն ու տարածաշրջանային խաղաղություն, այլ սրընթաց աճող հակասություններ և «բոլորը բոլորի դեմ» դիմակայություն, որը հատկապես ազդում է Հայաստանի տարածքի վրա։
Այնուամենայնիվ, Եկատերինբուրգում և՛ Հայաստանը, և՛ Ռուսաստանը ցույց տվեցին, որ շահագրգռված չեն հարաբերությունների լիակատար խզմամբ։ Սա սկզբի համար վատ չէ, բայց շարունակության համար անհրաժեշտ է շատ ավելին։ Ե՛վ Մոսկվան, և՛ Բրյուսելը, դատարկ խոսքերի փոխարեն՝ Նիկոլից միայն գործողություններ են ակնկալելու։ Դրանից է կախված լինելու լեգիտիմությունը կորցրած ու արևմտա-թուրքական աջակցությամբ իշխանություն պահող ՔՊ-ական կառավարության վաղվա օրը։
